Dlaczego wiertacze z PeBeKa są dyskryminowani przez prawo

Taki sam pot, inne złoże
Pracują w systemie ciągłym, w hałasie, w różnych warunkach pogodowych przy
ogromnym obciążeniu fizycznym Obsługują takie same potężne maszyny wiertnicze co
ich koledzy z branży naftowej. Mimo to w świetle polskiego prawa wiertacze z PeBeKa
S.A. są niewidzialni. Dlaczego? Zakładowy Zarząd ZZPPM przy PeBeKa S.A. podjął
zdecydowaną walkę o sprawiedliwość emerytalną dla tych pracowników. Starcie z
przepisami obnażyło jednak głęboką lukę w prawie, która wymaga natychmiastowej
interwencji. 

W powszechnej opinii temat emerytur pomostowych kojarzy się głównie z pracą typowo
górniczą – bezpośrednio pod ziemią, przy wydobyciu przodkowym czy transporcie. Mało kto
jednak wie, z jakimi absurdami prawnymi mierzą się pracownicy zatrudnieni na wiertniach
powierzchniowych. Choć ich praca jest kluczowa dla funkcjonowania całego Zagłębia
Miedziowego, system emerytalny traktuje ich w sposób rażąco niesprawiedliwy. Problem ten
bezpośrednio dotyka około 100 pracowników PeBeKa, którzy z powodu wadliwych
przepisów tracą prawo do należnych im świadczeń. 

Na czym polega absurd?

Istota problemu tkwi w sztywnych zapisach ustawy o emeryturach pomostowych z 2008 roku.
W załączniku nr 1 do tej ustawy wymieniono prace w szczególnych warunkach, które uprawniają do przejścia na wcześniejszą emeryturę. W pozycjach 26 i 27 ustawodawca wprost wskazał prace przy obsłudze urządzeń wiertniczych i wydobywczych oraz obróbce odwiertów. Pojawia się tam jednak dopisek, który dla pracowników PeBeKa stał się murem nie do przebicia: uprawnienie to dotyczy wyłącznie poszukiwania złóż ropy naftowej lub gazu ziemnego. 
Nasi liderzy z ZZPPM PeBeKa, widząc ten kompletny brak logiki legislacyjnej, w oficjalnym wystąpieniu do Zarządu Spółki wezwali do uznania pracy na wiertniach za pracę w szczególnych warunkach oraz do natychmiastowego rozpoczęcia odprowadzania z tego tytułuskładek na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP). 
– Uważamy, że zarówno charakter pracy, stosowane urządzenia, jak i warunki środowiskowe
oraz zagrożenia dla zdrowia są takie same na wiertni naftowej i na wiertni miedziowej –
wyjaśnia przewodniczący ZZPPM PeBeKa Jacek Koprowski. – W obu przypadkach ludzie
mają do czynienia z gigantycznym hałasem, wibracjami i dużym zapyleniem. Wysiłek i
ryzyko zawodowe są więc dokładnie takie same. Nasze pismo do władz firmy oparte było
właśnie na takiej rzeczowej argumentacji. W odpowiedzi zarząd potwierdził nasze
stanowisko. Poinformował też, że szkodliwe czynniki są regularnie mierzone i
identyfikowane w ramach ocen ryzyka zawodowego. Odmówił jednak uwzględnienia naszego
wniosku z przyczyn formalnych. 
W piśmie Zarządu PeBeKa wyraźnie zaznaczono, że w obecnym stanie prawnym firma nie
ma możliwości samodzielnego decydowania o tym, kto otrzyma pomostówkę. Przepisy są bezwzględne – skoro w ustawie wpisano „ropę i gaz”, to opłacanie składek na FEP za
wiertaczy „miedziowych” byłoby złamaniem prawa przez spółkę. Zarząd PeBeKa wprost
wskazał, że jedynym wyjściem z tego prawniczego bałaganu jest zmiana przepisów na
szczeblu ministerialnym i ustawowym. 
Kierunek: Warszawa
–Jesteśmy związkiem, który zawsze stawia na działania merytoryczne i dobrze
uargumentowane. Jeśli problem nie leży po stronie naszego pracodawcy, ale na szczeblu
legislacyjnym, to tam będziemy zabiegać o jego rozwiązanie – mówi Jacek Koprowski.

– Już 13 października delegacja naszego związku udaje się do Warszawy na spotkanie w
Centralnym Instytucie Ochrony Pracy (CIOP), gdzie będziemy prezentować nasze stanowisko
w sprawie wiertaczy zatrudnionych w PeBeKa. Będzie ono poparte wieloma badaniami
środowiskowymi i opiniami ekspertów znających specyfikę tej pracy. Mamy nadzieję, że
CIOP – jako kluczowa instytucja badawcza w kraju – weźmie nasze argumenty pod uwagę
przy przygotowywaniu oficjalnych opinii niezbędnych do nowelizacji prawa. 

W tym miejscu pragniemy przypomnieć naszym czytelnikom, że Związek Zawodowy
Pracowników Przemysłu Miedziowego złożył już w Sejmie gotowy projekt nowelizacji
ustawy. Propozycja ta zakłada uzupełnienie przepisów i dodanie do katalogu prac w
szczególnych warunkach wiertnictwa realizowanego w przemyśle miedziowym oraz w
pracach geologiczno-poszukiwawczych. Szczegółowo pisaliśmy o tym w naszym majowym
wydaniu „Związkowca Zagłębia Miedziowego”. 
Machina ruszyła. Skoro sam pracodawca przyznaje, że warunki są szkodliwe, a jedyną barierą
jest wadliwy zapis w ustawie, ZZPPM idzie prosto do Warszawy, by tę barierę obalić. Nie
pozwolimy, aby nasi wiertacze byli pracownikami drugiej kategorii tylko dlatego, że
bogactwem, które pomagają wydobywać, jest polska miedź.