Czy zielony ład to zbędne koszty czy szansa na rozwój?

11 kwietnia 2024 roku wydano Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej w sprawie ustanowienia ram zabezpieczających bezpieczne i zrównoważone dostawy surowców krytycznych. Jest to jeden z elementów realizacji na naszym kontynencie planów klimatycznych zmierzających do wdrożenia Zielonego Ładu.

Zmierzając do tego celu Bruksela zamierza zwiększyć wydobycie tych surowców, tak aby co najmniej 10% rocznego zużycia surowców pochodziło z kopalń znajdujących się na terytorium Unii. To nie tylko zmniejszy zewnętrzną zależność, ale również przyczyni się do wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w sektorze wydobywczym. Ponad to przyjęto, że co najmniej 40% rocznego zużycia ma być wynikiem przetwarzania na terenie Unii. Istotnym aspektem nowych regulacji jest również promowanie recyklingu, wewnątrz UE którego wielkość określono na poziomie co najmniej 25% rocznego zużycia surowców Przyjęto też zasadę ograniczającą zależności od jednego państwa trzeciego do maksymalnie 65% rocznego zużycia każdego surowca strategicznego na danym etapie przetwarzania.

Rząd Rumunii prawie natychmiast dostrzegł w tych nowych regulacjach szansę na rozwój własnej gospodarki i miesiąc temu uchwalił dekret o zmianie prawa górniczego w którym zawarte zostały zapisane rozporządzenia PE i Rady Europy. Zostały one tak wkomponowane w istniejące już plany gospodarcze Rumunii by stanowiły impuls rozwojowy kraju. W efekcie postanowiono wdrożyć plan wznowienia eksploatacji także kopalń już zamkniętych. Produkcja ta uzupełni zasoby surowcowe pochodzące z obecnie funkcjonującej kopalni miedzi Rosi Poleni. Ponad to dzięki nowemu prawu będą realizowane prace rozpoznające i analityczne ukazujące miejsca i ilości występowania metali szlachetnych.

Całość nowych postanowień znalazła się w znowelizowanym dokumencie pod nazwą Krajowa Strategia na rzecz Nieenergetycznych Zasobów Mineralnych na lata 2023-2035, w której zdefiniowano mocne i słabe strony w zakresie eksploatacji surowców krytycznych. Wynika z nich, że mocne strony znacząco przeważają nad słabymi.
To wszystko pokazuje jak znaczący sposób Rumunia zamierza przyczynić się do realizacji ambitnych planów surowcowych Unii Europejskiej.

Jak na tym tle wygląda Polska? Też mamy niewyeksploatowane złoża miedzi zdeponowane w Starym Zagłębiu. Jest to metal o znaczeniu strategicznym dla nowoczesnej gospodarki i jego wartość z każdym rokiem będzie tylko rosła. Czy mając w polskiej ziemi zdeponowane bogate złoża tego pierwiastka możemy sobie pozwolić na ich porzucenie?
A może należałoby wprowadzić zachęty finansowe za rozpoczęcie eksploatacji oraz udostępnianie istniejących złóż a nie łupić jedynego dla jedynego producenta miedzi w Polsce zabójczym podatkiem od kopalin, którego wymiar nie daje żadnych szans na inwestowanie w nowe złoża rud miedzi.

Czy nie warto, choć raz, być w końcu mądrym przed, a nie po szkodzie?
Przypominamy, że między innymi w tej sprawie kilka tygodni temu występowaliśmy do Premiera RP Donalda Tuska. Czekamy na reakcję.