Służba czy ochrona zdrowia?

Przedstawiciele wielu zawodów mają swoich patronów i swoje święto branżowe. Jednak w służbie zdrowia wydaje się, że trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie o dokładny dzień tego święta.

Katarzyna Kobylińska: – Faktycznie jest to trochę skomplikowane. Zgodnie z tradycją 7 kwietnia, w rocznicę powstania w 1948 roku Światowej Organizacji Zdrowia obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia. Natomiast 12 maja w rocznicę urodzin Florence Nightingale, prekursorki nowoczesnego pielęgniarstwa, świętujemy Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek i Położnych.

 A kto jest patronem wszystkich medyków?

– Powszechnie uważa się, że jest to św. Łukasz Ewangelista. Żył w czasach Jezusa i z zawodu był lekarzem. Co ciekawe, jest on też patronem wielu zawodów związanych ze sztuką, np. introligatorów, malarzy, rzeźbiarzy, grafików. Może dlatego mówimy o medycynie, że nie jest to tylko nauka, ale również i sztuka. Sztuka zarówno leczenia, jak i propagowania zdrowego stylu życia, bo to jest fundament zdrowia. Dodam też, że na kartach Ewangelii spisanej przez św. Łukasza Ewangelistę możemy znaleźć kilkaset terminów medycznych, opisy reakcji fizjologicznych i cenne wskazówki diagnostyczne.

Jak poprawnie powinno się mówić: służba zdrowia czy ochrona zdrowia?

– W wyniku reformy systemu w Polsce w 1999 roku służba zdrowia została zastąpiona systemem ochrony zdrowia. Ta zmiana językowa kładzie większy nacisk na profesjonalizm i kompetencje, jakie są wymagane w naszej branży. Niezależnie jednak od tych sporów językowych koncentrujących się wokół słów „służba” i „opieka”, zawsze mamy na uwadze zdrowie. Dobrze, gdy ono jest i funkcjonuje bez zarzutu, jednak przypominamy sobie o nim najczęściej, gdy jak to szlachetne zdrowie się zepsuje lub wręcz jak go zbraknie.

 …wtedy szybko biegniemy do tych, co składali przysięgę Hipokratesa.

– W tym temacie też jest trochę zamieszania. Przysięga Hipokratesa była składana przez lekarzy w starożytności i nie zawierała zasady poszanowania autonomii pacjenta. Ona pojawiła się dopiero w XX wieku i dziś należy do kanonu czterech najważniejszych zasad w etyce lekarskiej. Przez tysiąclecia wyobrażano sobie, że lekarz z racji swojej roli zawsze będzie działał na korzyść i w interesie pacjenta. Jednak po zbrodniach dokonanych przez lekarzy niemieckich i japońskich podczas II wojny światowej, Światowa Organizacja Lekarzy podczas swojego zjazdu w Genewie w 1948 roku opracowała nowożytną wersję przysięgi, w której zawarte jest zobowiązanie do przeciwdziałania cierpieniu i zapobiegania chorobom, niesienia pomoc bez żadnych różnic, takich jak: rasa, religia, narodowość, poglądy polityczne, stan majątkowy. Zasady te zostały wpisane w treść przyrzeczenia lekarskiego, które obecnie jest składane.

Niech mi będzie wolno na zakończenie tej rozmowy złożyć na Twoje ręce wszystkim pracownikom związanym z medycyną życzenia, byśmy wszyscy zdrowi byli i nie mieli potrzeby szukać pomocy w szpitalach i przychodniach.